Month: October 2015

ડુબ્યો “વિચાર”

શ્યામ બજાવે
તરતી સરગમ
મન મંદિરે
——————

સ્વર સંગાથે
બાલમ પહોંચ્યો ને
સરગમ “હું”
——————

સ્તન યુગલ
હોઠ કસકસતા
પાન ડોલાવે
——————

હસ્તરેખા ની
નબળી હરકત
ડુબ્યો “વિચાર”

——————

મૌલિક રામી
“વિચાર”

Protected by Copyscape Originality Check

_______________________________________________________

મારી પ્રિય રચનાઓ 

હુ લખી ને કઈ રીતે વર્ણવુ?

જરૂરીયાત સાથે કોઈ સબંધ નથી

સ્નેહ ના દરિયા સુકાઈ ને આભ થઇ ગયા

Advertisements

હાઇકુ

પાલવ લીલો
નવીન નજરાણું
“વિચાર” શૂન્ય

——————

નારદ વીણા
નારાયણ રટણ
કૃષ્ણ દર્શન

——————-

ધર્મ પ્રચાર
એક છતાં અલગ
રામ કે શ્યામ?

——————–

મૌલિક રામી
“વિચાર”

Protected by Copyscape Originality Check

બસ એક ઈશારે થયો હું રંગરસીયો.

સોળ વરસ ની કુમળી નાર,
જોતા થઇ મારી આંખો ચાર,
ના પલકી પાપણ વારંવાર,
જોઈ નથી ક્યારે આવી નાર.

ઓ ઓ ઓ ઓ મસ્ત અદા ની એની હરણ ચાલ.
બસ, એક ઈશારે થયો હું રંગરસીયો.

ભીના શ્વાસે સુતો, સપના અધૂરા એના જોતો.
એનો એક પલકારો જોવા ચારેકોર ભટકતો

સૂની લાગે ઉજળી સવાર,  મને લાંબી લાગે કાળી ઘેરી રાત,
ભૂલું બધું, ભૂલું મને તોય લઉં તારું નામ.

રોજ જવાની ચઢતી ગઈ
સાંજ કુંવારી થંભતી ગઈ
ઓ ઓ ઓ ઓ મન ના દ્વારે મળતી રહી
બસ એક ઈશારે થયો હું રંગરસીયો.

શૃંગાર કરી ને આવી, સ્મિત નો જલસો  લાવી,
હાથ ધરી ને, લહેકો કરી ને, પાપણો ને નમાવી

કીધું એણે ક્યાર ની જોવું છું રાહ, હર ઘડી તને પામવા ની ચાહ,
દીધું મારું મન તને, દીધું મારું તન તને.

રોજ જવાની ચઢતી ગઈ
સાંજ કુંવારી થંભતી ગઈ
ઓ ઓ ઓ ઓ ઘર ના દ્વારે મળતી રહી
બસ એક ઈશારે થયો હું રંગરસીયો.

મૌલિક રામી
“વિચાર”

Protected by Copyscape Originality Check

———————————————————————————————————————————————

મારી પ્રિય રચનાઓ 

હુ લખી ને કઈ રીતે વર્ણવુ?

જરૂરીયાત સાથે કોઈ સબંધ નથી

સ્નેહ ના દરિયા સુકાઈ ને આભ થઇ ગયા

ધૂમો રે ઘૂમો આવી નોરતાની રાત

નવરાત્રી એટલે નવરાઓની રાત્રી નહી પણ સૂર, તાલ, શૃંગાર અને રંગારંગમાં મસ્ત થઇને વ્યસ્ત થઇ જવાની રાત્રી.

ગરબે ઘૂમીને આદ્ય શક્તિ માં અંબાની આરાધના કરવાની રાત્રી.
સૂર તાલના દરિયામાં મોજના મોજા બનીને ઉછળવાની રાત્રી.

શહેરમાં ઠંડી ઠંડી લહેરો લહેરાવાની ચાલુ થઇ ગઈ છે અને રંગબેરંગી, આભલા અને ટીક્કીઓથી ચમકતા પોશાક પહેરીને, યુવક, યુવતીઓ શૃંગાર કરીને, તાળીઓ અને ઢોલના ધબકારે ઝૂમવા માટે ગુજરાતી ગુજરાતણોએ પહેલા નોરતાની ઊંધી ગણતરી શરૂ કરી દીધી છે.ગુજરાતીઓના બે મુખ્ય તહેવારો છે. નવરાત્રી અને દિવાળી. ગુજરાતીઓની ખાસીયત છે ખરીદી અને ખાણીપીણી. જે અત્યારે પુરજોશથી ચાલે છે. દુકાનદાર હોય કે ફૂટપાથ પર ચણીયાચોળી વહેચતા ફેરીયાઓ બધાને ધી-કેળા. વર્ષના અંતિમ ચરણમાં બંને તહેવારો શહેરનો માહોલ બદલી નાખશે. રસ્તાઓ અને શેરીઓ રોશનીથી ચક્મકીત થઇ જશે અને રાત પડે મેળા જેવો માહોલ જામશે.

ખેર, હવે થોડાક જ કલાકોમાં ગુજરાતણો નવી નવેલી દુલ્હનની જેમ સજીને ગરબે ઘુમવા જશે અને આંખો, ગાલ હોઠ ઉપર રંગોની મહેફિલ જમાવી અને જે શ્યામ વિના એને આખું વર્ષ એકલડું લાગતું હતું એને રીઝવવા માટે તન અને મનથી દસે દસ રાત્રી થાક્યા વગર ઝૂમી ઉઠશે અને શ્યામને રાસ ગરબા ગાવા માટે આમંત્રિત કરશે. આંખના પલકારા અને કમરના લચકારામાં ગુજરાતણો કોઈક અલગ જ કૈફમાં રંગાશે. હવે તો યુવાનો પણ એટલા જ મસ્તીથી રાસગરબામાં ઝૂમે છે અને રાસ ગરબા માટેની તાલીમ પણ લે છે.
જાતભાતના કેડીયા, ચણીયાચોળી, સાફા, કડા અને અનેક પ્રકારના આભૂષણોથી સજ્જ નાના, મોટા, યુવક, યુવતી ઓ સૌ કોઈ દિવસભરનો નોકરી, ધંધા, school, collegeનો થાક ભુલાવીને માં અંબાને ગરબે ઘુમવા આમંત્રીત કરશે અને માં પાવાવાળી પણ પાવાગઢથી સાક્ષાત એકેએક સુંદરીઓમાં સમાઈને ગરબાની રમઝટ માણશે.

નવરાત્રીનો રંગ દસ દિવસ જ નહી પરંતુ પૂનમ સુધી લાગે લો રહે છે. પહેલાના સમયમાં શેરી ગરબા થતા, પોળ અને શેરીઓમાં યુવકો વારાફરથી ઢોલ નગારા વગાડી અંબે માંની આરતી કરીને આખી રાત સૌ કોઈ નાના મોટા બધા જ ગરબા રસીકો સવારના ચાર વાગ્યા સુધી અટક્યા વગર ગરબે ઘૂમતા પણ એક ખુબ અગત્યની વાતએ પણ ધ્યાન રાખવા જેવી છે કે હવે આધુનિક સમયમાં લાઉડ સ્પીકરનો ખુબ જ ઉપયોગ થાય છે પરંતુ આ જ સમયમાં school, collegeમાં ભણતા બાળકોની પરીક્ષાનો પણ સમય હોય છે તો આપણી સામાજીક જવાબદારી સમજીને ખોટો ઘોંઘાટના થાય તેનું પણ ધ્યાન રાખવું એટલું જ જરૂરી છે.

ગુજરાતી લોક નૃત્ય ગરબાના ઘણા પ્રકાર છે. ગરબા એક તાળી, બે તાળી, ત્રણ તાળી, હીંચ, રાસ, ચલતી વગેરે.. ઘણા બધા સંગીતકારોએ ખુબ જ સુંદર રાસગરબાની રચના કરી છે અને નરસિંહ મહેતા, મીરાં બાઈથી માંડી સુરેશ દલાલ, અવિનાશ વ્યાસ જેવા કવિઓએ ગુજરાતી રાસગરબા સુંદર શબ્દોથી મઢીને ગુજરાતીપણાથી ભરી દીધી છે.
જો ગુજરાતી રાસગરબાના વિવિધ લેખન વિષે જોઈએ તો કૃષ્ણ ભગવાન, રાધા ગોપીની સાથે સાથે માં પાર્વતીના વિવિધ દૈવીય રૂપો વિષે પણ ઘણા ગરબા કવિઓ,ભજનીકો એ લખ્યા છે.
ભક્તિ અને અધ્યાત્મના રસને સ્વરબદ્ધ કરાયેલ લોક નૃત્યના ખુબ જ પ્રચલિત રાસ ગરબા જેવા કે “તારા વિના શ્યામ મને એકલડું લાગે, રાસ રમવાને વહેલો આવજે”, મથુરામાં ખેલ ખેલી આવ્યાઓ શ્યામ ક્યાં રમી આવ્યા?, આશમાની રંગની ચુંદડી રે માની ચુંદડી, પંખીડા તું ઊડી જાજે પાવાગઢ રે…. આ બધા રાસગરબા ખેલૈયાઓમાં કૃષ્ણ હોય કે માં પાર્વતીનો અંશ માં અંબા હોય સર્વ ભક્તિ શક્તિને પોતાની સાથે ગરબે ઘુમવા આજીજી કરે છે.
ઘણા ગરબા એવા છે જેમાં માં પાર્વતીના ઘણા બધા રૂપો (બહુચર માં, રાંદેલ માં, કાળકા માતા વિગેરે)નું વર્ણન એક જ ગરબામાં કર્યું હોય, જેવા કે
“ઘોર અંધારી રે  રાતલડીમાં નીકળ્યા ચાર અસવાર”, “રંગતાળી, રંગતાળી, રંગતાળી રે રંગમાં રંગતાળી”, “અંબા આવો તો રમીએ”……આવા ભક્તિ ગરબામાં પણ માતાજીના વિવિધ અસ્તિત્વ સાથે ગરબે ઘૂમીને જીવન જીવવાની શીખ મેળવવાની માંગણી છે.

શેરી ગરબામાં થતા ગરબામાં પ્રાદેશિક શબ્દ પ્રયોગો ઘણાં થતા હતા. જેના લીધે લોકોના હૃદયમાં માતૃભુમીનો શ્વાસ હંમેશા ધબકતો રહે.”એક લાલ દરવાજે તંબુ તાણીઓ રે લોલ” શેરી ગરબામાં ખુબ જ પ્રચલીત છે. જેમાં અમદાવાદના લાલ દરવાજાની વાત છે. મહી નદીને ઉલ્લેખી ને લખાયેલ ગરબો “મારે મહીસાગરને આરે ઢોલ વાગે છે.” આવા અનેક ગરબાઓ કોઈ સ્થાનીક પ્રચલીત સ્થળનો મહિમા જળવાઈ રહે એ હેતુ સાર્થક કરે છે.

આજની પેઢીના યુવાનોને ગમતાં ખુબ જ પ્રચલીત ગરબા માં “ચરર ચરર મારું ચકડોળ ચાલે”,”મુંબઈથી ગાડી આવી રે” જેવા ગરબાનો સમાવેશ થાય છે. હિંદી ફિલ્મો દ્વારા જાણીતા થયેલા ખુબ જ જૂના ગરબા પણ એ ગરબાને આજની પેઢીને ગમે તેવી રીતે સંગીતકારોએ લીપ્યા છે. “મોર બની થનગાટ” અને “લીલી લેમ્બુડી રે” જેવા લોક પ્રચલીત ગરબા લોકોના હૈયે અને હોઠે થનગનાટ કરે છે.

બસ હવે થોડાક જ કલાકોમાં ગુજરાતની ધરતી અને વિશ્વમાં જ્યાં જ્યાં ગુજરાતી વસે છે ત્યાં ત્યાં સૂરમય વાતાવરણ જામશે. આવો શુભ અવસર ખુબ જ ભક્તિ અને શક્તિથી ઉજવાય તેવી હાર્દિક શુભેચ્છા.

મૌલિક
“વિચાર”
http://www.maulikvichar.com

જાવું ક્યાં કહેવાને વાત?

કેટલી અધૂરી હતી, ઘણી મજબૂરી હતી,
જાવું ક્યાં કહેવા ને વાત
કેટલી છુપાવી છતાં આંખો હજુ ભીની હતી
જાવું ક્યાં કહેવાને વાત?

કેટલું છુપાવ્યું મારા મનદર્પણ માં,
કેટલું રીઝાવી જીવું, મન ને મનાવી જીવું,
રાહ ના જડે હવે
કોને કહું મન ની આ વાત?

હક ની હતી ખરી તકરાર, શક ની હતી ઊંડી તકરાર,
જાણું ના જાણું તોયે, કહી ને છુપાવું તોય,
રાહ ના જડે હવે
કોને કહું મન ની આ વાત?

સેજ ક્યાં સુંવાળી હતી, બળતી જવાની હતી
જાવું ક્યાં કહેવાને વાત?
કેટલી છુપાવી છતાં આંખો હજુ ભીની હતી
જાવું ક્યાં કહેવાને વાત?

શબ્દો ની હતી એ માયાજાળ, તરસ ની હતી એ માયાજાળ
કેટલું પંપાળું તોય, મળી ને ધરાવું તોય
રાહ ના જડે હવે
કોને કહું મન ની આ વાત?

કેટલી નિકટ હતી, કેટલી વિકટ હતી,
જીવી ને મરવા ની વાત.
કેટલી છુપાવી છતાં આંખો હજુ ભીની હતી
જાવું ક્યાં કહેવાને વાત?

મૌલિક રામી
“વિચાર”

Protected by Copyscape Originality Check

મન વળે ત્યાં વળું છું હું,

મન વળે ત્યાં વળું છું હું,
જામ ની નિશાળે જઈ મહોબ્બત નો એકડો ભણું છું હું,
જવાની જે ના જીવી શકે, એ મૂર્ખ ને બાળક ગણું છું હું.
મન વળે ત્યાં વળું છું હું,

જાત ના બે ટુકડા કરી ને, એક બીજા સાથે જ લડું છું હું,
એક ને જવું છે મંદિરે અને બીજા ને મહેખાના માં,
આ સૂકા શહેર માં એક જામ માટે, એક ખૂણા માં બેસી રડુ છું હું,
મન વળે ત્યાં વળું છું હું,

કેમ સરખાવું આ સુંદરીઓ ને ફુલ સાથે,
એતો તદમસ્ત અને તાજગીમાં જ રહે છે.
એ તો એમનો શંકર શોધી લે છે,
એમની સુગંધીત યાદો માં જ સડું છું હું.
મન વળે ત્યાં વળું છું હું,

એમની જોડે નજર મળાવી અને એમના દીવા તો પ્રગટ્યા,
પણ ક્યારેક બાગ માં કે ક્યારેક આગ માં,
એ દીપક રાગ માં જ બળું છું હું.
મન વળે ત્યાં બસ વળું છું હું,

મૌલિક રામી
“વિચાર”

Protected by Copyscape Originality Check

પૂજ્ય ગાંધી બાપુ નો જન્મ દિવસ – ભારત નો આજે પ્રથમ દિવસ છે વિશ્વગુરુ ની ખ્યાતિ મેળવવાનો

૨જી ઑક્ટૉબર  એટલે પૂજ્ય ગાંધી બાપુ નો જન્મ દિવસ.

ગાંધીબાપુ હવે આપણા રાષ્ટ્રપિતા ની સાથે સાથે વિશ્વપિતા પણ થઇ ગયા છે.બાળકો નો સર્વ પ્રથમ ગુરુ એના પિતાજી હોય છે. એટલે આજથી આપણે કહી શકીએ કે ભારત નો આજે પ્રથમ દિવસ છે વિશ્વગુરુ ની ખ્યાતિ મેળવવાનો. કારણકે UN દ્વારા જાહેરાત થઇ છે કે હવે દર વર્ષે ગાંધીજી ના જન્મદિવસ ૨જી ઑક્ટૉબર ને આખા વિશ્વ માંઆંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસ” નિમિતે ઉજવાશે.

જે સ્વપ્ન ભારત ના ઘણા મહાનુભાવો એ જોયું હતું. દીર્ઘદ્રષ્ટા સ્વામી વિવેકાનંદ  પણ કહ્યું હતું કે ભારત વિશ્વગુરુ બનશે. લોક લાડલા અને આધુનિક ભારત ના શિલ્પી માનનીય પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી પણ ભારત ને વિશ્વગુરુ બનાવવા ખુબ જ મહેનત કરે છે. આજે ૨જી ઑક્ટૉબર, ૨૦૧૫ એટલે ગાંધી બાપુ નાં જન્મદિવસે એ સ્વપ્ન સાકાર થતું દેખાય છે.

ગાંધી બાપુ ને હું રાજનેતા કે આઝાદી ના લડવૈયા તરીકે ક્યારેય જોતો નથી એ તો એક એવું મહાન ઉદાહરણ છે જીવનશૈલી નું. નમન હમેશા એટલા માટે કેમ કે તેમને જીવન જીવવા ના ઘણાં બધા મૂલ્યો દેશ,સમાજ અને વિશ્વ ને આપ્યા છે. જેમ કોઈ ઈમારત ને ઉભી રાખવા માટે ચાર પાયા ની જરૂર પડે તેમ વ્યક્તિત્વ ના વિકાસ માટે ગાંધીજી એ ખુબ જ અગત્ય ના ચાર જીવન ના મૂલ્યો આપ્યા છે. 1) સત્ય 2) અહિંસા 3) પ્રાર્થના અને 4) સેવા

જન સેવા એજ પ્રભુ સેવાના નિયમ ને ગાંધીજી એ પોતાના જીવન માં ખૂબ ઊંડો ઉતાર્યો હતો. ગાંધીજી એ કરેલી દેશ ની સેવા હોય કે કોઈ વ્યક્તિ ની સેવા હોય એવા અનેક કિસ્સા ઓ છે. જયારે મરકી જેવા ચેપી રોગ માં પણ પોતાનો ખ્યાલ કર્યા વિના રોગી દેશવાસી ની સેવા કરી છે.

એક ખૂબ જ પ્રેરક પ્રસંગ મને  યાદ આવે છે. એક દિવસ સ્વામી સત્યદેવજી આશ્રમ આવ્યા અને ગાંધીજી ને કહ્યું કે હું તમારા આ દેશસેવા ના કાર્ય થી ખુબ પ્રસન્ન છું તેથી મને પણ તમે આશ્રમ માં રહેવાની મંજુરી આપો. ગાંધીજી એ કહ્યું કે અવશ્ય કેમ નહી. હરીજન હોય કે સંત હોય સર્વ માનવ એક સમાન એટલે તમે પણ રહી શકો છો. પણ તમારે તમારા ભગવાં કપડાં બદલી ને સાદા ખાદી ના કપડા પહેરવા પડશે. સ્વામીજી ખૂબ નારાજ થઇ ગયા અને રોષે ભરાયા, એમણે ગાંધીજી ને કહ્યું કે હું તો સંન્યાસી છું! ત્યારે ગાંધીજી એ કહ્યું કે ભગવાં કપડાં ત્યાગ કરવા થી તમારો ધર્મ ભંગ નહિ થાય. તમે સંન્યાસી છો એ બહુ માન ની વાત છે પણ સંન્યાસ કઈ ભગવાં કપડા સુધી જ સીમિત નથી.

આપણા બધાને સૂઝ છે કે ખાલી બાહ્ય દેખાવ કરતા તમારા આચાર અને વિચાર પણ ખુબ અગત્ય ના હોય છે. પણ કોઈક અલગ જ દ્રષ્ટિ વાળા ગાંધીજી એ ભગવાં કપડાં ના પહેરવાનું કંઈક ખુબ જ સાચું અને સચોટ કારણ દર્શાવ્યું. એમને કહ્યું આપણા દેશ માં લોકો બાહ્ય પરીવેશ જ જોઈને, આપણા દેશ ની ભોળી જનતા તમારી સેવા કરવાનું ચાલુ કરી દેશે અને આ આશ્રમ માં દરેક વ્યક્તિ દેશ અને સમાજ ની સેવા કરવા જોડાય છે નહી કે સેવા ભોગવવા. આવી સચોટ દ્રષ્ટિ કોઈ મહાન આત્મા ની જ હોઈ શકે. એટલે જ આવા ઘણા બધા ગુણો ને કારણે ગાંધીજી આપણા પ્રિય છે.

એમની પ્રભાવ શક્તિ પણ એટલી હતી કે કોઈ અંગ્રેજ ગવર્નરની નિયુક્તિ ભારત માં થતી એ પહેલા એને ચેતવણી આપવામાં આવતી કે બને ત્યાં સુધી Mr. Gandhi ને મળતા જ નહી. જો તમે એમને મળશો તો તમે એમની જ વાણી બોલશો.

ગાંધીજી જ્ઞાન કરતાં આચરણ ને ખુબ મહત્વ આપતા હતા. ગાંધીજી કડવા અને કટાક્ષવાળી ભાષા ને પણ હિંસા સાથે સરખાવતા હતા. હંમેશા માનવ ની સેવા કરવાં માટે તત્પર ગાંધીજી પોતાનું કામ જાતે જ કરવાનાં આગ્રહી હતાં.

આપણે ખુબ જ ખુશ નસીબ છીએ કે ભારતને આવા પિતા મળ્યાં. જેમણે સાચા અર્થમાં ભારત નાં અને વિશ્વ ના પિતા બનીને, ગુરુ બની ને સુખી જીવનનાં ઘણાં બધાં મૂલ્યો આપ્યા.

ગાંધીજી નાં જીવન માં જેટલું મહત્વ સત્ય અહિંસા નું હતું એટલું જ અગત્ય નું સ્થાન પ્રાર્થના નું પણ હતું.પ્રાર્થના ને ગાંધીજી આત્માને સ્વચ્છ કરવાનું માધ્યમ માનતા હતા.

ઘણાં બીજા મૂલ્યો છે જેનું ગાંધીજી એ જીવનના અંત સુધી પાલન કર્યું છે, બ્રહ્મચર્ય, શિસ્ત, ઉપવાસ, શાકાહાર, મૌન જેવાં અનેક આધ્યાત્મિક મુલ્યો ને ગાંધીજી એ પાલન કરી ને ઉત્તમ જીવન જીવવા માટે નું આપણને ઉદાહરણ પુરુ પડ્યું છે.    

કદાચ એવું બની શકે કે ગાંધીજી ના જીવન ના મૂલ્યો હંમેશા આપણને યાદ રહ્યા કરે એટલે જ આપણી ચલણી નોટો માં ગાંધીજી ની હાજરી હોય છે.